Tuesday, January 22, 2013

Xina Apoiu Ambulansia ba MS


Ambulansia sira nebe mak ohin entrega ba ministeriu saude nee ami sei hanoin didiak mak halo alokasaun ba distritu liu-liu klinika sentru saude sira nebe mak iha area remotas,” hateten Ministru saude Sergio Lobo.

Iha fatin hanesan embaxador xina ba timor leste tian guang feng” Governu xina senti orgulhu bele ajuda kareta ambulansia ba povu timor leste nebe sei menus ambulansia hodi fo atendementu ba pasientes sira nebe transfere husi area remotas mai nasional.
Nia hatutan Governu Xina sei kontinua apoiu povu Timor Leste laos deit ba seitor saude maibe mos iha seitor ekonomia, Agrikultura no sel-seluktan.
Marka prejensa iha serimonia nee mak Ministru saude hamutuk ho staff ministeriu balun, Entidade Portu Dili, Staff embaxada Xina, Media no sel-seluktan. Notisia Diario Nasional edisaun Kuarta 23 janeiru 2013

Xina Apoiu Ambulansia ba MS

Governu Xina liu husi ninia embasador iha timor leste, Ofisialmente intrega kareta ambulansia neen ho modelu mitsubishi ba ministeriu saude hodi koloka ba Ospital sira nebe mak la iha ambulansia.

“Governu xina liu husi ninia embasador iha timor leste Tian Guang Feng offisialmente entrega ambulansia neen ba Ministeriu saude hodi apoiu Ministeriu saude nia servisu” dehan ministru saude hafoin remata seremonia entrega ambulansia iha portu Dili.

Sergio hateten, Kareta hirak nee ministeriu saude sei koloka ba ospital referral sira hanesan Maubise, Maliana, Baucau, no Oekusse. Tamba Ospital sira nee balun seidauk iha kareta ambulansia.
Nia hateten, kareta ambulansia neen nebe hetan tulun husi xina nee, Tamba uluk ministra solidariade MSS Maria Domingas Fernandes mak husu ba governu xina atu oferese ambulansia mai timor leste.

Iha parte seluk, Hatan konaba joven mane ida ho idade 21 mate iha Ospital Nasional Guido Valadares iha loron 12/01/13, tamba la hetan tratamentu masimu husi profesionais saude sira. Ministru saude akresenta katak nia rona ona kazu nee maibe nia seidauk bele komentariu maibe nia husu ona ekipa mediku atu halo investigasaun klean ba kazu ne’e.

Sergio Afirma katak husi investigasaun mak sei hatene los katak mate nee tamba falhansu husi protokolu ou mediku sira nia servisu ou lae.
Tamba tuir nia, dala barak destinu mate ou moris nee iha Nai Maromak nia liman. Maibe importante ba ba professional sira saude sira atu halao obrigasaun tuir protokolu tratamentu diagnose nebe vigora iha servisu fatin. TIMOR POST Edisaun Tersa Feira 23 Janeiru 2013

Tuesday, November 06, 2012

Falta Kombustivel ba Ambulansia "Pasiente Rua Mate Iha Lospalos".



Dili,MoH Reprejentante povu iha uma fukun parlamentu Nasional, Husi bankada FRETILIN, Aurelio Guterres, Imforma katak, Pasiente nain rua nebe mate iha Distritu Lospalos foin lalais tamba la iha osan atu ense kombustivel ba kareta Ambulansia hodi evakua pasientes nebe refere mai Ospital Refferal Baucau.
Deputadu aurelio haktuir katak, Pasiente nain rua nebe mak mate iha Internamento Lospalos nee Feto no Mane ida. Nia hatutan katak, Inan feto nebe mate tamba impaktu husi hahoris bebe no ran nakfakar barak, No doutor espesialista sira fo autorizasaun atu bele evakua ba Ospital Baucau, Maibe la konsege tamba la kombustivel atu bele ense ba Ambulansia.

Inan feton nee hein iha Internamentu kuaje semana rua la evakua mai Baucau, No pasiente nee hakotu iis iha lospalos, katak Aurelio Guterres husi bankada Fretilin ba jornalista tersa (06/11/12)
Logo Saude
 iha parlamentu nasional.

Nia hatutan tan katak situasaun nee mos akontese ba mane maluk nebe mate, Tamba nia kapasidade la iha atu ense mina ba ambulansia entaun husik nia moras hanesan nee deit no too mate.

“ tamba sa mak kombustivel iha ospital sira la iha ? osan mak la iha ka mina mak la iha duni hodi fahe ba Ospital referral no internamentu sira iha 13 Distritu nia laran, Atu bele fasilita ba povu kiik no mukit sira atu bele hetan asistensia”. Dehan nia.

Nia dehan, Problema nee akontese tamba jestaun ministeriu saude ladiak iha parte lojistika nian, Nunee fo impaktu ba pasientes mate. Situasaun ida nee mos akontese ba pasiente ida iha Sub-Distritu Watulari, Distritu Vikeke iha fulan kotuk liuba, Atu evakua mai ospital nasional guido valadares (HNGV) maibe imfermeira sira dehan gajolina la iha entaun obriga pasiente tenki selu osan $30.00 atu ense mina ba ambulansia atu bele tula moras nee mai Dili.

Aleinde nee Virgilio Hornai Deputado husi bankada PD mos hateten katak, problema ida nee tenki rejolve para lalika impaktu ba pasientes sira. Nia mos husu ba Deputadu sira atu bele kria departamentu ida atu bele submete dadus ba parlamentu nasional. Nia realsa katak governu labele defende aan ba problema sira nebe deputadu sira levanta, maibe tenki rekonhese falhansu nebe iha.

Ambulansia paradu nomos, nomos komunidade lubun boot nebe hela iha Distritu Lautem, Ohin loron, Sente dezaperadu boot, tamba kareta ambulansia nee ho kondisaun diak hela, labele halo operasaun hodi atende pasiente tamba kombustivel mak la iha. notisia nee hetan husi Diario Nasional edisaun Kuarta 07/11/2012. MoH

Monday, October 29, 2012

Parlamento Nasional Timor Leste husu lokaliza fatin ba vitima HIV/AIDS iha Timor-Leste.



Reprejentante povu iha parlamentu nasional husu ba Governu atu bele lokaliza fatin ba vitima HIV/AIDS. Nunee evita moras nee labele daet fali ba ema seluk. Oras nee dadaun moras HIV/AIDS mosu bar-barak iha Dili no ema timor rasik sei konsinte nafatin moras nee.

Deputadu husi parlamentu Nasional Eladio Faculto, Hateten Moras HIV/AIDS hanesan moras aat ida nebe agora dadaun mundu tomak prekupa. Tamba nee iha timor leste tenki prevene antes tamba bele fo implikasaun negative iha future.
Iha parte seluk mos governu tenki hare oinsa mak hare fatin ketak ida ba iha vitima HIV/AIDS nunee moras nee mos tenki iha sosializasaun barak liu-liu ba joven sira. Politika Governu nian iha parte imigrasaun nian mos tenki forte hodi bele kontrola ema nebe tama sai Timor-Leste.

Sorin seluk Deputadu husi bankada Partido Democratico Virgilio Hornai, Akresenta katak, Moras HIV/AIDS nee hanesan moras daet nebe ninia kauza husi relasaun sexual. Tamba nee tenki iha politika prevensaun hanesan lokalizasaun ka halo tratementu especial ida wainhira identifika ema sira HIV/AIDS.

Wednesday, September 19, 2012

Ministro Saude, Dr. Sergio Lobo, Segunda feira, iha 17 de Setembro de 2012 halo enkontru ho Konselhu Diresaun Ministeriu Saude.

Enkontru Konselhu Diresaun ne’e hanesan ekontru rutina ne’ebe halo iha sala ekontru MdS ne’e koalia konaba projektu banku mundial nian HSSP-SP no NHSSP-SP ne’e hahu efikas iha fulan Junhu, tinan 2008.

Reprezentante Banku Mundial, Lourenco Kamnahas hateten, objetivu kooperasaun Banku Mundial ho Ministeriu Saude iha Projektu HSSP-SP ne’e, atu melhora kualidade no kobertura servisus preventiva saude, espesialmente inan no labarik sira atu progresus ba Metas Dezenvolvimentu Mileneu ne’e, fokus iha komponente ha’at (4).

- Prestasaun Servisu Saude
- Servisu apoiu, Rekursus Humanus no Jestaun.
- Koordenasaun planejamentu
- Invazaun no dezenvolvimentu programa.
Objektivu implementasaun projektu NHSSP-SP, apoia Governu Timor Leste liu husi Ministeriu Saude atu hetan rekursusne’ebe presija atu hadiak prestasaun servisu Saude iha Distritu no Sub-Distritu ne’e focus ba komponente tolu (3) ;
- Hadiak jestaun finanseira publica, no fluxu ba prestasaun servisu.
- Fortalesimentu suprimentos medikusno farmaseutikus.
- Hadia no evidensia informada atu halo desizaun no koordenasaun iha sector saude.

Objetivu misaun, halo follow-up ba aktividade implementasaun no progresus HSSP-SP. Fornese treinamentu sobre prosedimentu Banku no jestaun fidusiaria. Finaliza arranjamentus final ba implementasaun projektus nian. No Misaun ne’e sei fo atensaun espesial ba progresu implementasaun planus ne’ebe rekomenda ona iha Aide Memoire husi ultimu misaun iha fulan Fevereiru 2012 no relatoriu progresu projektu Governu 2012. Halo revizaun ba modalidade institusionais no implementasaun, planu detail ba implementasaun no suporta atu hadiak estatus implementasaun projektu.

Xefi Aprovizionamentu hateten, projektu HSSP-SP ne’ebe hetan apoiu husi Banku Mundial no parseirus seluk, hanesan ita hare’e durante ne’e wainhira planu ne’e implementa presija ita hotu nian apoiu husi departementu relevante, depois reestruturasaun ejekusaun labele hetan difikuldade.

Iha realidade, ne’ebe servisu wainhira hetan orsamentu ne’ebe alokadu iha aktividades, ita hare’e dala barak wainhira laiha envolvimentu diretamente husi departementu relevante, divizaun relevante implementasaun ne’e hetan difikuldade. Tanba ne’e, wainhira tau iha planu no Banku Mundial fo apoiu, labele hanoin katak orsamentu ne’e Banku Mundial nian, maibe orsamentu ne’e Banku Mundial apoia ba Ministeriu Saude, para atu fo apoiu ba aktividades ne’ebe Ministeriu Saude liu husi Equipa servisu atu hala’o no implementa.

Ministru Saude, Dr. Sergio Lobo hateten, ekipa Ministeriu Saude nian ne’e maka presiza atu  hare’e planu husi orsamentu jeral estadu nian ho orsamentu husi doadores nian atu buat ne’ebe atu produz orsamentu jeral estadu labele repetida fali iha orsamentu ne’ebe alokadus.

Parte ne’e importante tebes, tanba dala ruma dehan orsamentu ne’e Banku Mundial nian ne’e la-los. Orsamentu ne’e Banku Mundial fo apoiu ba Ministeriu Saude, signifika katak orsamentu ne’e Ministeriu Saude nian, presiza ita fo apoiu tomak ba  implementasaun para labele hetan difikuldade.

Reprezentante Banku Mundial, Lourenco Kamnahas hateten, periudu implementasaun programa HSSP-SP, iha fulan Junhu 2008 hetan apoiu husi AusAID, USD 20 milhão no husi IDA, USD 1 milhão.

Implementasaun programa NHSSP-SP iha fulan Junhu 2013 hetan apoiu orsamentu husi AusAID no União Europeia, USD 21,4 milhão. No, iha Junho 2013 NHSSP-SP hetan apoiu orsamentu husi AusAID no União Europeia, USD 17,8 milhão. MoH

Ministru Saude, Dr. Sergio Lobo "Makina Operasaun Iha HNGV Sei Diak".